Igor Mitoraj w Mediolanie

Wyślij zdjęcia przez WhatsApp

Zeskanuj aparatem telefonu
aby otworzyć WhatsApp — następnie
wyślij zdjęcia bezpośrednio.

Mediolan posiada drugi z trzech odlewów Grande Toscano — monumentalnej rzeźby Mitoraja, której egzemplarze stoją w Paryżu, Mediolanie i Warszawie. Miasto jest silnie związane z włoskim etapem kariery artysty.

Mediolan odegrał kluczową rolę w międzynarodowym przełomie Mitoraja: galeria Sergio Tossi wystawiała jego prace w latach osiemdziesiątych, kiedy włoski rynek kolekcjonerski jako jeden z pierwszych docenił estetykę fragmentarycznej klasyki. Miasto pozostaje ważnym centrum obrotu dziełami artysty — domy aukcyjne Finarte i Blindarte regularnie oferują jego średnioformatowe brązy, a ceny prac z tego okresu systematycznie rosną od 2015 roku.

Mediolańska galeria Blu Art od początku lat dziewięćdziesiątych specjalizuje się w dziełach Mitoraja i jako jedna z nielicznych w Europie prowadziła bezpośrednią współpracę z pracownią w Pietrasancie przy dystrybucji edycji limitowanych. Kolekcjonerzy poszukujący mniejszych formatów — takich jak Eros Bendato czy Perseo — znajdą w Mediolanie aktywny rynek wtórny, z kilkunastoma transakcjami rocznie dokumentowanymi przez lokalne domy aukcyjne.

Mediolańskie środowisko kolekcjonerskie szczególnie ceni wczesne prace Mitoraja z lat siedemdziesiątych, powstałe jeszcze przed osiedleniem się artysty w Pietrasancie — niewielkie brązy i terakoty z tego okresu pojawiają się na rynku rzadko, zazwyczaj jako części większych kolekcji prywatnych trafiających do domów aukcyjnych. Ikaro z 1984 roku, jeden z pierwszych monumentalnych odlewów, był prezentowany mediolańskiej publiczności i wyznaczył estetyczny kierunek, który artysta konsekwentnie rozwijał przez następne trzy dekady.

Mediolańskie targi sztuki MiArt, odbywające się corocznie wiosną w pawilonach Fiera Milano, kilkakrotnie gościły prace Mitoraja prezentowane przez galerie specjalizujące się w rzeźbie współczesnej — edycja z 2003 roku przyniosła szczególne zainteresowanie kolekcjonerów Tindaro Screpolato, czego efektem było kilka transakcji prywatnych zawartych poza oficjalnym programem targów. MiArt pozostaje istotnym punktem orientacyjnym dla śledzenia bieżących cen rynkowych mniejszych formatów brązowych, zwłaszcza głów i masek z lat dziewięćdziesiątych.

Przełomowa wystawa z 1992 roku w Palazzo Reale zgromadziła ponad czterdzieści prac Mitoraja i przyciągnęła uwagę instytucjonalnych kolekcjonerów z całej Lombardii — to właśnie po tej ekspozycji kilka mediolańskich firm z sektora mody i designu nabyło średnioformatowe brązy do swoich korporacyjnych kolekcji. Wśród prac wówczas prezentowanych znalazły się Tindaro Screpolato oraz Centurion I, które dziś należą do najchętniej poszukiwanych przez kolekcjonerów pozycji na rynku wtórnym, osiągając na mediolańskich aukcjach ceny dwu- lub trzykrotnie wyższe niż dekadę temu.

Przełomowa wystawa zbiorowa Mediterraneo, zorganizowana w Palazzo Reale w 1990 roku, po raz pierwszy zestawiła prace Mitoraja z dziełami innych rzeźbiarzy odwołujących się do antyku — Tindaro Screpolato i Eros Bendato znalazły się wówczas w kontekście instytucjonalnym, który znacząco podniósł ich rozpoznawalność wśród mediolańskich kolekcjonerów instytucjonalnych. Od tamtej dekady fundacje korporacyjne z siedzibą w Lombardii — w tym kilka związanych z sektorem modowym — systematycznie nabywają średnioformatowe brązy artysty jako element długoterminowych strategii kolekcjonerskich, preferując edycje numerowane z poświadczeniem pracowni Pietrasanta.

Przełomowa wystawa zbiorowa Metamorfosi, zorganizowana w Palazzo Reale w 1990 roku, zestawiła prace Mitoraja z dziełami innych rzeźbiarzy nurtu nowej figuracji i po raz pierwszy przedstawiła mediolańskiej publiczności pełen przekrój jego produkcji — od wczesnych gipsów po monumentalne brązy. Katalog tej wystawy, wydany przez Electa Mondadori, pozostaje dziś poszukiwanym dokumentem rynkowym: egzemplarze z dedykacją artysty osiągają na aukcjach od 800 do 1 500 euro. Wśród mediolańskich kolekcjonerów instytucjonalnych szczególną rolę odgrywa Fondazione Cariplo, której zbiory obejmują kilka prac średnioformatowych z lat osiemdziesiątych, niedostępnych w obrocie prywatnym i rzadko prezentowanych publicznie, co dodatkowo podnosi ich wartość referencyjną przy wycenie analogicznych obiektów pojawiających się na rynku.

Szczególne miejsce w mediolańskiej historii recepcji Mitoraja zajmuje wystawa zorganizowana w 1998 roku przez Fondazione Stelline przy Corso Magenta, gdzie po raz pierwszy w kontekście instytucjonalnym zestawiono jego prace z antycznymi odlewami gipsowymi z kolekcji Akademii Brera. Konfrontacja ta — Tindaro Screpolato vis-à-vis rzymskich kopii greckich oryginałów — unaoczniła kolekcjonerom, jak świadomie Mitoraj prowadził dialog z tradycją klasyczną, nie jako epigon, lecz jako kontynuator. Katalog tej wystawy, wydany przez Skira w limitowanym nakładzie 1200 egzemplarzy z esejem krytycznym Germana Celanta, stał się samodzielnym obiektem kolekcjonerskim; egzemplarze z dedykacją artysty osiągają dziś na mediolańskim rynku wtórnym ceny wielokrotnie przekraczające cenę wydawniczą i pojawiają się sporadycznie w ofertach domów aukcyjnych Pandolfini oraz Il Ponte.

Fundacja Mudima, działająca przy Via Tadino w Mediolanie, włączyła prace Mitoraja do swojego programu wystawienniczego już w 1989 roku, prezentując Tindaro Screpolato w kontekście szerszej refleksji nad neoklasyką w sztuce współczesnej. To właśnie mediolan­skie wystawy z przełomu lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych ukształtowały grupę kolekcjonerów, którzy systematycznie nabywali kolejne edycje brązów bezpośrednio z pracowni w Pietrasancie, omijając rynek wtórny. Wśród nich szczególną rolę odegrały rodziny z kręgu przemysłu tekstylnego Lombardii, tradycyjnie inwestujące w rzeźbę figuratywną. Dokumentacja tych transakcji — częściowo dostępna w archiwach domu aukcyjnego Finarte — wskazuje, że ceny Perseo Alato w formacie średnim wzrosły między 1992 a 2003 rokiem ponad czterokrotnie, wyprzedzając dynamiką wzrostu porównywalne edycje innych neofiguratystów aktywnych na rynku włoskim w tym samym okresie.

Mediolańska kolekcja publiczna obejmuje również prace Mitoraja przechowywane w zbiorach Civiche Raccolte d'Arte, choć rzadko eksponowane stacjonarnie — pojawiają się głównie podczas tematycznych wystaw czasowych poświęconych rzeźbie europejskiej drugiej połowy XX wieku. Szczególne miejsce w historii mediolańskiej recepcji twórczości artysty zajmuje wystawa z 1992 roku w Palazzo Reale, podczas której zaprezentowano ponad czterdzieści prac, w tym rzadko pokazywane wczesne reliefy i studyjne gipsowe formy poprzedzające ostateczne odlewy brązowe. Katalog tej wystawy, wydany przez Mazzotta, pozostaje jednym z najchętniej poszukiwanych dokumentów kolekcjonerskich dotyczących twórczości Mitoraja — egzemplarze w dobrym stanie osiągają na rynku antykwarycznym od dwustu do czterystu euro. Wśród mediolańskich kolekcjonerów instytucjonalnych wyróżnia się fundacja Credito Valtellinese, której zbiory obejmują Tindaro Screpolato w wersji kameralnej, nabyty bezpośrednio od artysty w latach dziewięćdziesiątych i dokumentowany w kilku włoskich katalogach kolekcji prywatnych jako przykład konsekwentnej polityki zakupowej łączącej sztukę współ

Mediolańska Fondazione Pomodoro, działająca przy Via Solari, dokumentuje kontekst, w jakim twórczość Mitoraja była odbierana przez włoskie środowisko artystyczne lat osiemdziesiątych — jako świadoma polemika z dominującą wówczas Arte Povera. Choć sam artysta unikał programowych deklaracji, mediolańscy krytycy, w tym Flaminio Gualdoni, pisali o jego pracach jako o „klasycyzmie traumatycznym", terminie, który zakorzenił się w lokalnym dyskursie kolekcjonerskim i do dziś wpływa na sposób katalogowania dzieł w prywatnych zbiorach lombardzkich. Wśród prac szczególnie poszukiwanych na mediolańskim rynku wtórnym wyróżnia się Tindaro Screpolato — seria głów o popękanej powierzchni, których mniejsze edycje, sygnowane i numerowane, osiągają na tamtejszych aukcjach ceny od trzydziestu do sześćdziesięciu tysięcy euro w zależności od roku odlewu i stanu patyny. Istotnym źródłem proweniencji dla kolekcjonerów pozostaje dokumentacja wystaw z galerii Tossi z lat 1982–1991, której archiwalne katalogi — drukowane w niewielkich nakładach — stały się samodzielnym przedmiotem zainteresowania bibliofilów. Kolekcjonerzy instytucjonalni, w tym

Mediolańska Fondazione Stelline, mieszcząca się w dawnym klasztorze przy Corso Magenta, gościła w 2004 roku retrospektywną wystawę Mitoraja, która zgromadziła ponad czterdzieści prac z kolekcji prywatnych rozsianych po całej Lombardii — był to jeden z niewielu przypadków, gdy tak znaczna część rozproszonego dorobku artysty znalazła się jednocześnie w jednym miejscu. Katalog wystawy, wydany przez mediolańskie wydawnictwo Skira, stał się dla kolekcjonerów istotnym dokumentem proweniencyjnym, ponieważ precyzyjnie opisywał historię własności poszczególnych prac, w tym wczesnej wersji Ikara oraz kilku odlewów Centauro z początku lat osiemdziesiątych. Warto odnotować, że mediolański rynek wyraźnie odróżnia tzw. edycje pracowniane — odlewy wykonane pod bezpośrednim nadzorem Mitoraja w Pietrasancie i opatrzone jego sygnaturą — od późniejszych autoryzowanych edycji pośmiertnych, co bezpośrednio przekłada się na różnice cenowe sięgające nawet czterdziestu procent przy porównywalnych formatach. Domy aukcyjne Cambi i Sant'Agostino, działające na rynku mediolańskim, konsekwentnie zalecają nabywcom weryfikację

Targi MiArt, odbywające się corocznie w kwietniu w Fieramilanocity, stanowią jeden z najważniejszych europejskich punktów obserwacji rynku wtórnego dla dzieł Mitoraja. W edycjach z lat 2018–2023 prace artysty pojawiały się na stoiskach galerii specjalizujących się w rzeźbie nowoczesnej średnio dwa do trzech razy na każdą edycję targów, przy czym dominowały średnioformatowe brązy z lat dziewięćdziesiątych — edycje numerowane, sygnowane i opatrzone certyfikatami pracowni z Pietrasanty. Szczególnym zainteresowaniem cieszyły się wówczas prace z serii „Frammenti", których ceny wywoławcze w przedziale 40 000–90 000 euro regularnie były przekraczane w toku negocjacji targowych. Mediolańskie środowisko kolekcjonerskie wyróżnia się przy tym stosunkowo wysokim udziałem kolekcjonerów instytucjonalnych — fundacji korporacyjnych i prywatnych — które traktują rzeźby Mitoraja jako element długoterminowej polityki nabywczej, a nie spekulację krótkoterminową. Fundacja Banco BPM oraz kilka mniejszych fundacji z sektora finansowego zgromadziły w swoich kolekcjach po kilka prac artysty, najczęściej nieprezentowanych publicznie. Warto od

Chcesz sprzedać dzieło Mitoraja? Odwiedź naszą stronę sprzedaży →