Igor Mitoraj — Portrait d'Homme (1984)
om WhatsApp te openen — dan
stuur foto's direct.
Het Portrait d'Homme (Mannenportret) uit 1984 is een van de zeldzame momenten in Mitoraj's oeuvre waarop hij zich afwendde van mythologie naar directe portretkunst. In tegenstelling tot de Centurione, Persée of Asclépios — allen ontleend aan de klassieke traditie — is het Portrait d'Homme een specifiek, geobserveerd menselijk gezicht: intiem, onbewaakt en vrij van het verband of de fragmentatie die de meeste van zijn werken kenmerkt.
Over het Portrait d'Homme
Mitoraj maakte zelden directe portretbronzen. Wanneer hij dat deed, droegen ze dezelfde ernst als zijn klassieke fragmenten — maar met een toegevoegde kwaliteit van psychologische directheid. Het Portrait d'Homme van 1984 toont een mannenhoofd met zachtjes gemodelleerde gelaatstrekken, in een warme medaillepatina (bruin-goud) die doet denken aan Romeinse portretbustes uit de Keizerlijke periode. De handtekening is gegraveerd aan de basis. Editie van 1000.
Het werk verscheen bij Bonhams in juni 2023 (Lot 316, verkoop Prenten en Multiples) en is genoteerd in de Artsy-veilingdatabase als een brons uit 1984, 14,5 × 7,0 × 5,0 cm, wat de afmetingen en datering bevestigt. Het is een bureauwerk — stil krachtig, en geheel anders dan de bekendere mythologische bronzen.
Afmetingen & Identificatie
14,5 × 7,0 × 5,0 cm. Brons, medaillepatina (warme bruin-gouden toon). Gesigneerd aan de basis. Editie van 1000. Geen afzonderlijke sokkel — het portret staat direct op zijn eigen integraal gegoten basis.
Portret als uitzondering
Om te begrijpen waarom het Portrait d'Homme ongewoon is, helpt het te begrijpen wat Mitoraj normaal gesproken weigerde te doen. Hij maakte bijna nooit portretten in de conventionele zin — een specifiek, geïdentificeerd individu weergegeven in gelijkenis. Zijn onderwerpen waren mythologisch, archetypisch of abstract: Perseus, Icarus, Eros, de naamloze soldaat, het gesluierde hoofd. Het Portrait d'Homme (1984) wijkt af van deze regel. Het is een specifiek gezicht — geobserveerd, gemodelleerd met psychologische aandacht, en voorzien van alleen de generieke titel "Portret van een Man" in plaats van een mythologische naam. Deze anonimiteit is op zichzelf een verklaring: het gezicht is particulier, maar zijn identiteit wordt ingehouden.
De medaillepatina — een warme bronzen-gouden toon die verwijst naar de traditie van herdenkingsportretmedailles — versterkt de verbinding van het werk met portretkunst als genre. Portretmedailles waren de Renaissance en Barok methode om specifieke individuen in metaal te vereeuwigen. Mitoraj's gebruik van medaillepatina op een portretkop is een bewuste verwijzing naar deze geschiedenis.
De Bonhams-verkoop en marktpositie
Het Portrait d'Homme verscheen bij Bonhams Londen in juni 2023 (Prenten en Multiples, Lot 316), wat de aanwezigheid ervan op de internationale secundaire markt bevestigt. De afmetingen van het werk — 14,5 × 7,0 × 5,0 cm — en de editie van 1000 zijn gedocumenteerd in het Bonhams-catalogusitem en de Artsy-veilingdatabase. De categorie Prenten en Multiples bij Bonhams richt zich op een verzamelaarsbestand dat Mitoraj's grafische en multiple werk waardeert naast zijn monumentale sculptuur.
Als niet-mythologisch onderwerp spreekt het Portrait d'Homme een enigszins ander verzamelaarsprofiel aan dan de Centurione of Persée-series: degenen die geïnteresseerd zijn in Mitoraj's reikwijdte als kunstenaar, in de portrettraditie binnen hedendaagse sculptuur, of in de stillere, meer intieme registers van zijn praktijk. Deze nichequaliteit maakt het bijzonder begeerlijk voor uitgebreide verzamelaars.
Het Portrait d'Homme herkennen
Het Portrait d'Homme van Mitoraj is herkenbaar aan de behandeling van het gefragmenteerde mannengezicht: de sculptuur snijdt doorgaans het borstwerk af onder de nek, waarbij het gezicht wordt gepresenteerd met half gesloten of blinde ogen, de huid opgeroepen door oppervlakken die gladde zones en geërodeerde gebieden combineren. In tegenstelling tot series als Centurione II — waar de helm of het kuras een herkenbaar iconisch element levert — is het Portrait d'Homme een essentieel hoofd of buste, zonder militaire of mythologische attributen.
De authenticiteit wordt geverifieerd via de handtekening I. Mitoraj gegraveerd of gegoten in de basis of de achterkant van het hoofd, vergezeld van het gieterijmerk (Fonderia Mariani of Fonderie de Coubertin) en het exemplaarnummer. Het Portrait d'Homme bestaat in grotere oplagen dan de mythologische series, waardoor documentatie nog belangrijker is voor het vaststellen van de marktwaarde.
Portrait d'Homme — Technische Kenmerken
Patina: medaille (warme bruin-gouden toon) — consistent over gedocumenteerde exemplaren
Basis: integraal gegoten basis — geen afzonderlijk marmeren plint standaard voor deze editie
Handtekening: MITORAJ gegraveerd aan de basis of onderachterkant van de nek
Editie: 1000 · individueel nummer op de achterkant
Sleutel onderscheidende kenmerken: ogen open of half-open (niet geblinddoekt); frontale oriëntatie; gladde vlakken met scherpe gesneden overgangen bij wenkbrauw en kaak; geen verband of draperie
Portret en zijn spanningen in Mitoraj's werk
Het woord "portret" draagt een specifiek gewicht in de geschiedenis van de westerse kunst. Een portret benoemt een individu: het beweert dat dit gezicht toebehoort aan een bepaalde persoon, dat de gelijkenis opzettelijk is. Het volledige sculpturaal programma van Mitoraj werkt tegen deze logica in. Zijn onderwerpen zijn mythologisch of archetypisch — Perseus, Eros, Icarus, de naamloze soldaat, het gesluierde hoofd. Het Portrait d'Homme (1984) is daarom werkelijk uitzonderlijk: een werk dat de conventies van het portret aanvaardt, inclusief de directe blik, het relatief intacte gezicht, de suggestie van een specifiek individu — en dan de naam inhoudt.
Het hoofd is completer dan de meeste Mitoraj-gezichten — geen verband, geen zwaar sluier, geen helmvizier omlaag. De gelaatstrekken zijn gemodelleerd met psychologische aandacht: het voorhoofd draagt gewicht, de kaak is opgelost, de algehele indruk is van een man die zorgvuldig is bekeken eerder dan samengesteld uit klassieke prototypes. En toch geeft de titel niets prijs. "Portret van een Man" is de meest generieke mogelijke aanduiding.
Editieafmetingen en patinadocumentatie
Het Portrait d'Homme (1984) werd geproduceerd in een enkele primaire editie van 1000 exemplaren. Afmetingen gedocumenteerd over veilingregistraties zijn consistent: 14,5 × 7,0 × 5,0 cm. Het werk staat op zijn eigen integraal gegoten basis — anders dan de Persée of Asclépios (die op travertijn staan) of de Tête Secrète (zwarte marmerkubus) — wat betekent dat er geen afzonderlijk basiscomponent is om rekening mee te houden. De standaardpatina is medaillebrons — een warme bruin-gouden toon die verwijst naar de Renaissance en Barok traditie van herdenkingsportretmedailles.
Er zijn geen bruine of groene patinavarianten vergelijkbaar met de Persée-alternatieven gedocumenteerd voor het Portrait d'Homme. De medaillepatina lijkt consistent te zijn over bekende exemplaren, wat authenticatie vereenvoudigt. De MITORAJ-handtekening is gegraveerd aan de basis of onderachterkant van de nek; het editienummer uit de 1000-kopie editie verschijnt op de achterkant.
Artistieke context — Het portret in zijn bredere output
Het Portrait d'Homme plaatsen in Mitoraj's bredere output vereist het bekijken van het kleine aantal werken waarbij het gezicht relatief intact en direct aanwezig is, in plaats van verduisterd, gefragmenteerd of gemythologiseerd. In relatie tot de gehelmde en gesluierde serie is het contrast instructief. De Centurione draagt een helm die de schedel bedekt; de Eros Bendato is geblinddoekt en gebonden; de Tête Secrète is volledig omwikkeld. In de Persée is het hoofd typisch afwezig — wat overblijft is de torso. Het Portrait d'Homme neemt het tegenovergestelde einde van dit spectrum in: het hoofd is aanwezig, het gezicht is open.
Deze blootstelling creëert een andere vraag aan de kijker. De gesluierde en gefragmenteerde werken van Mitoraj zijn, in zekere zin, comfortabel om naar te kijken: hun afstand beschermt ons tegen directe betrokkenheid. Het Portrait d'Homme kijkt terug. De open of half-open ogen, de opgeloste gelaatstrekken, het psychologisch gewicht van de modellering — deze vragen iets van de kijker dat zijn meer abstracte werken niet doen.
Notities voor verzamelaars — Acquisitie en authenticatie
Het Portrait d'Homme is een van Mitoraj's meer toegankelijke vroege editiebronzen, vanwege zijn editieomvang van 1000 en zijn relatief bescheiden afmetingen. Het verschijnt op de secundaire markt bij gespecialiseerde veilinghuizen en in privéverkopen, en is niet ongewoon in de catalogi van regionale Europese huizen die Mitoraj-materiaal voeren. Verzamelaars die een uitgebreide holding van Mitoraj's vroege bronsmultiples opbouwen, zullen het Portrait d'Homme een vanzelfsprekende opname vinden naast de Kea, de Tête Secrète, de Prométhée en de Argos.
Wat authenticatie betreft: de voornaamste controles zijn de gegraveerde MITORAJ-handtekening, het editienummer op de achterkant, de medaillepatina (consistent en onderscheidend) en de integraal gegoten basis. De afmetingen van 14,5 × 7 × 5 cm zijn gedocumenteerd in de Bonhams- en Artsy-registers en dienen als nuttige kruisreferentie. De verschijning bij Bonhams Londen in juni 2023 bevestigt de aanwezigheid van dit werk op de georganiseerde secundaire markt.
Heeft u een Mannenportret van Mitoraj?
Vertrouwelijke schatting voor alle portretten van Mitoraj, directe aankoop zonder commissie.
Any other Mitoraj work also welcome — any subject, condition, or format.
Over Deze Collectie
Deze website documenteert de zoektocht van een privéverzamelaar naar werken van Igor Mitoraj (1944–2014) — de Pools-Franse beeldhouwer die bekendstaat om zijn gefragmenteerde klassieke figuren in brons en marmer. Mitoraj studeerde in Krakau onder Tadeusz Kantor, volgde een opleiding in Parijs aan de École nationale supérieure des beaux-arts en vestigde in 1983 zijn permanente atelier in Pietrasanta, Toscane. Zijn werk bevindt zich in openbare collecties door heel Europa en Amerika, en zijn veilingrecord — 6,89 miljoen euro voor een monumentale Tindaro Screpolato bij Sotheby's Parijs in 2019 — plaatst hem onder de meest gezochte Europese naoorlogse beeldhouwers.
Wilt u een Mitoraj verkopen? Bekijk onze verkooppagina →