Igor Mitoraj — Centurione II (1986)
om WhatsApp te openen — dan
stuur foto's direct.
Het Centurione II-brons uit 1986 is een van de meest herkenbare kleinformaatwerken van Igor Mitoraj. Een donkergepatineerd gedeeltelijk hoofd van een Romeinse soldaat, zijn gezicht gekruist door een horizontale band, gesigneerd MITORAJ aan de basis van de nek — ik bezit er een en zoek actief naar aanvullende exemplaren, in het bijzonder die met originele sokkel of begeleidende documentatie.
Identificatie van een authentieke Centurione II
De Centurione II (1986) kan worden geïdentificeerd aan verschillende consistente kenmerken. Het gietstuk is een gedeeltelijk hoofd — voorhoofd, wenkbrauw, neus, jukbeenderen en kin zichtbaar, ogen verborgen door de horizontale band. De signatuur MITORAJ is ingesneden of gestempeld aan de basis van de nek (voorste onderoppervlak) — nooit op de achterkant van het hoofd of op de sokkel. Het oplagecijfer is gestempeld op de achterste ondernek in het formaat NNN/1500 (bijv. 615/1500) of, voor hors commerce-exemplaren, HC NN/30. Het gieterij-merk — doorgaans Fonderia Mariani, Pietrasanta of Del Chiaro, Pietrasanta — verschijnt op de achterkant. Sommige exemplaren dragen een klein muntmedaillon aan de zijkant van de nek, een klassiek camee-profiel ingebed in het brons dat verwijst naar Mitorajs interesse in de Romeinse numismatiek.
Centurione II — Volledige specificaties
Afmetingen (alleen brons): 18,5 × 14 × 6 cm
Afmetingen (met sokkel): totale hoogte ca. 26–30 cm · rechthoekige sokkel doorgaans zwart marmer of travertijn, ca. 15 × 10 × 4 cm
Gewicht: ca. 2,5–3 kg alleen brons; 4–6 kg met marmeren sokkel
Patinavarianten: donkerbruin-zwart (meest voorkomend) · verde/groen oxyde · verguld (zeldzaam, galerij-edities)
Muntmedaillon: aanwezig op sommige gietvormen; de aanwezigheid ervan geeft geen vroeger of zeldzamer exemplaar aan
De oplage van 1500 is groot naar hedendaagse beeldhouwstandaarden, hoewel de meerderheid in privécollecties is overgegaan en echte exemplaren niet zo vaak op veilingen verschijnen als de oplagegrootte zou kunnen suggereren. Elk gietstuk werd individueel gepatineerd, gesigneerd en genummerd bij de gieterij. De kwaliteit van het Pietrasanta-bronsgietwerk is consistent hoog — zelfs latere gietvormen in de oplage zijn goed gemaakte objecten. HC-exemplaren (hors commerce) genummerd tot 30 worden beschouwd als gelijkwaardig in wenselijkheid en waarde aan de hoofdoplage.
De originele presentatiebox
Veel Centurione II-exemplaren werden oorspronkelijk verkocht met een kartonnen presentatiebox — crème of donkergekleurd, met schuim gevoerd, met de naam van het beeldhouwwerk en de signatuur van Mitoraj gedrukt op het deksel. Deze box wordt niet vermeld in de meeste veilingcatalogi, maar de aanwezigheid ervan is een betekenisvolle indicator van een ongestoord, privé gehouden exemplaar dat nooit opnieuw gepatineerd of gerestaureerd is. Exemplaren die arriveren met de originele box in goede staat nemen de bovenste markttrede in. De box zelf heeft geen zelfstandige waarde, maar signaleert de volledigheid van het werk.
Huidige marktwaarde
Centurione I en Centurione II — Wat onderscheidt ze
De nummering van Mitoraj's Centurione-edities is niet strikt chronologisch. Centurione II werd in 1986 in editie uitgebracht; Centurione I verscheen daarna in zijn kleine versie. Het onderscheid is compositorisch in plaats van sequentieel. Centurione II presenteert het hoofd in een meer frontale oriëntatie, met de horizontale verbergende band hoger over het voorhoofd geplaatst — dit stelt het bovenste voorhoofd bloot en geeft het gezicht een meer confronterende, opwaarts gerichte kwaliteit. Centurione I heeft een meer geprofileerd karakter: het hoofd draait licht opzij, de band zakt lager over de oogkassen en het algehele effect is meer ingetogen.
Wat beide edities verenigt, is het centrale formele concept van de helm van de Romeinse centurion: in Mitoraj's behandeling is de helm grotendeels intact, maar het gezicht dat de helm bestaat om te beschermen is afwezig, gefragmenteerd of doorkruist door de horizontale band. De bescherming heeft haar doel overleefd. Deze logica loopt door de hele serie, van de kleine Centurione II tot de monumentale Corazza-torso's.
Tentoonstelling- en installatiegeschiedenis
De Centurione-serie trok brede aandacht door Mitoraj's baanbrekende tentoonstelling in 1985 in Castel Sant'Angelo in Rome — een van de meest significante solotentoonstellingen van zijn carrière, gehouden in het Hadrianische mausoleum dat door de eeuwen heen als fort, pauselijke residentie en gevangenis had gediend. De tegenstelling was niet toevallig: Mitoraj's gefragmenteerde Romeinse krijgers geplaatst in een monument dat voortdurend was herbestemd over twee millennia maakten de archeologische metafoor expliciet.
De relatie tussen de Centurione-serie en Mitoraj's Pompeii-installaties van 2011 is bijzonder geladen. Wanneer het Parco Archeologico di Pompei Mitoraj uitnodigde om werken tussen de ruïnes te plaatsen, werden de gepantserde Romeinse figuren — inclusief Centurione-varianten — geplaatst in contexten waarbij de bronzen figuren en het overlevende metselwerk van vergelijkbare ouderdom en materiaalverval waren. De installatie transformeerde het kleine verzamelwerk in een groter argument.
Verzamelmarkt — Schaal, patina en herkomst
De kleine Centurione II (1986, editie van 1500 + 30 HC) van ongeveer 18,5 cm is het meest aangetroffen Centurione-werk op de verzamelmarkt. Er bestaat een grotere bureauditie van ongeveer 35–40 cm — deze worden minder vaak op veilingen gezien en bereiken significant hogere prijzen. Monumentale versies in het bereik van 70 cm tot volledige installatieomvang werden in zeer kleine aantallen geproduceerd en verschijnen zelden; wanneer ze dat doen, trekken ze serieuze concurrentie aan van institutionele en grote privékopersgroepen.
De drie gedocumenteerde patinavarianten voor de kleine Centurione II zijn: de standaard donker bruin-zwart, die de overgrote meerderheid van de 1500 gietvormen omvat; groen/groene oxide, minder gebruikelijk en iets meer gewenst; en een vergulde afwerking op een klein aantal galerie-edities. Exemplaren met Atelier Mitoraj-certificaat, originele Pietrasanta-gijerijdocumentatie en de originele presentatiebox vertegenwoordigen het sterkste einde van de markt.
Artistieke context — De gepantserde werken
Centurione II behoort tot een coherente familie van werken waarbij Mitoraj de Romeinse militaire kleding als onderwerp neemt en dan systematisch het lichaam verwijdert dat die kleding bestaat om te beschermen. De Corazza Media is het meest direct gerelateerd: waar de Centurione het hoofd en de helm adresseert, adresseert de Corazza de borst en het borstharnas — de lorica musculata van de Romeinse generaalswapenrusting, die overleeft als een bronzen afdruk van een lichaam dat is verwijderd. De twee werken vormen een soort verspreide klassieke figuur: de helm hier, het borstharnas daar, het lichaam dat ooit beide vulde in elk afwezig.
Mitoraj was expliciet over zijn relatie tot de Romeinse Oudheid als bron van zowel vorm als onderwerp. Zijn jaren in Pietrasanta — werkend in dezelfde stad die marmersteen leverde aan Michelangelo, omringd door de giettradiities van de Toscaanse bronssculptuur — gaven hem dagelijkse toegang tot het klassieke erfgoed. Het Romeinse leger was een terugkerende aanwezigheid in zijn iconografische vocabulaire niet als teken van militaire verheerlijking maar als register van beschavingsgeheugen: het harnas dat overleeft wanneer het rijk dat niet doet.
Heeft u een Centurione II?
Stuur foto's van het brons, de sokkel en alle documenten. Vertrouwelijke schatting.
Any other Mitoraj work also welcome — any subject, condition, or format.
Over Deze Collectie
Deze website documenteert de zoektocht van een privéverzamelaar naar werken van Igor Mitoraj (1944–2014) — de Pools-Franse beeldhouwer die bekendstaat om zijn gefragmenteerde klassieke figuren in brons en marmer. Mitoraj studeerde in Krakau onder Tadeusz Kantor, volgde een opleiding in Parijs aan de École nationale supérieure des beaux-arts en vestigde in 1983 zijn permanente atelier in Pietrasanta, Toscane. Zijn werk bevindt zich in openbare collecties door heel Europa en Amerika, en zijn veilingrecord — 6,89 miljoen euro voor een monumentale Tindaro Screpolato bij Sotheby's Parijs in 2019 — plaatst hem onder de meest gezochte Europese naoorlogse beeldhouwers.
Wilt u een Mitoraj verkopen? Bekijk onze verkooppagina →